Het is ons 'ding' niet om zorg te indiceren

De kranten hebben de afgelopen weken bol gestaan en veelvuldig bericht over ontslagen in de thuiszorg, de wetswijziging van de WMO en diverse reacties hierop.

Ontslagen in de Thuiszorg
Een paar voorbeelden:

• Thuiszorg Oosterlengte in Winschoten kondigt fors banenverlies aan. Door de WMO hangt al enige tijd een ontslaggolf als een zwaard van Damocles boven het hoofd. De vakbonden verzetten zich hiertegen, zij verwachten dat het in deze ontslagronde om meer dan honderd banen gaat.
• Ook de toekomst van vierhonderd thuishulpen van Zorggroep Zuid-Gelderland is onzeker. Per direct is een financiële injectie nodig.
• Omring voert 16 maart een kort geding met de gemeente Hoorn over de inzet van dure en goedkope huishoudelijke hulpen. De aanbieder teert per maand 35.000 euro in op de (huishoudelijke) zorg. Trekt de organisatie aan het kortste eind in de rechtszaal, dan betekent dit mogelijk het einde voor de huishoudelijke hulp en massa ontslagen in deze regio.

VNG
De VNG vindt de berichtgeving dat de gemeenten miljoenen zouden overhouden voorbarig en speculatief en adviseert eventuele overschotten te reserveren voor de nieuwe aanbestedingen voor volgend jaar. Men verwacht dat organisaties hun lesje hebben geleerd en niet meer onder de kostprijs offreren.

Erkenning voor precaire situatie thuiszorg
De ministerraad heeft op voorstel van staatssecretaris Jet Bussemaker ingestemd met versterking van de positie van de cliënt in de WMO. De WMO wordt per 2009 zodanig gewijzigd dat de zorgaanbieders de HHV 1 (= de lichtste en goedkoopste huishoudelijke zorg) in natura leveren. De cliënt krijgt de keuze om naast de zorg in natura en persoonsgebonden budget te kiezen voor een financiële vergoeding voor het inhuren van alpha hulp.
Voor thuiszorg is dit een erkenning voor de precaire situatie waar veel instellingen zich in bevinden. Er zijn voor thuiszorgorganisaties wel een aantal randvoorwaarden aan verbonden zoals het door de gemeenten aanpassen van meerjarige contracten aan de nieuwe wetgeving en ruimte aan bijstelling van tarieven.

Oproep van Jet
Staatssecretaris Jet Bussemaker heeft een dringende oproep gedaan aan gemeenten en thuiszorg om in probleemgebieden de overeenkomst te herzien.

Colleges van 26 gemeenten in West-Friesland, Noord-Kennemerland en de Noordkop zijn bereid vast extra geld uit te trekken voor de huishoudelijke hulp en verhogen het uurtarief met € 1,95. Of daarmee het probleem voor aanbieders is opgelost durf ik te betwijfelen.

De worsteling die thuiszorg heet
De vraag naar hulp wordt door gemeenten getaxeerd en daarbij gaat veel mis. Uit het hele land komen bizarre voorbeelden. Marthijn Laterveer, plaatsvervangend directeur van het LOC (Landelijke Organisatie Cliëntenraden) zegt hierover: “Thuiszorg is louter poetsen en boenen geworden. Noch de alpha hulp noch iemand anders houdt in de gaten of mensen vereenzamen, hun medicijnen slikken, de post verwerken of per abuis voedsel eten dat over de houdbaarheidsdatum heen is".
De staatsecretaris zet kanttekeningen bij het telefonisch beoordelen van de hulp van de cliënten voor de zogenoemde herindicaties. In die gevallen waar de beoordelingen via huisbezoeken tot stand komen blijkt veel meer ‘zware’ hulp toegewezen te worden, 45% tegen 20% gemiddeld.
Dit zie ik bevestigd worden in een uitzending van Zembla. De cliënt wordt telefonisch o.a. gevraagd: ‘kunt u zelf opdrachten geven’, 'Ja' en voor men het weet komt men in aanmerking voor HHV 1 (= de lichtste en goedkoopste huishoudelijke zorg). De ouderen weten later uberhaupt niet eens meer dat zij door de gemeente zijn gebeld.
Twee cliënten die bij de gemeente een klacht hadden ingediend over de indicatie kregen bezoek van de ambtenaar en de indicatie werd gewijzigd van HHV1 in HHV2 (= huishoudelijke zorg waar iets hoger gekwalificeerde medewerkers voor ingezet worden). De ambtenaar noemde dit voortschrijdend inzicht in de indicering.

Tot slot een opmerkelijke uitspraak
In de uitzending van Zembla doet een wethouder die aan het woord komt wel een zeer opmerkelijke uitspraak: “ HET IS ONS 'DING' NIET OM ZORG TE INDICEREN”. Dit is de kern waar het volgens mij om draait. We hebben nog een lange weg te gaan.